Rodzicu,

  • Aby zapewnić dziecku bezpieczny i rzetelny proces diagnostyczny oraz nie narażać na zagrożenie pracowników placówki przyprowadź do Poradni dziecko zdrowe – bez objawów chorobowych.
  • Zaopatrz swoje dziecko, jeśli ukończyło 4 rok życia, w indywidualną osłonę nosa i ust podczas drogi do i z Poradni.
  • Nie przychodź do Poradni z dzieckiem, jeżeli w domu przebywa ktoś na kwarantannie lub w izolacji. Wówczas wszyscy musicie pozostać w domu oraz stosować się do zaleceń służb sanitarnych i lekarza.
  • Jeżeli chcesz umówić lub odwołać wizytę zrób to telefonicznie.
  • Porozmawiaj z dzieckiem o tym, że podczas wizyty w Poradni będą zachowane zasady bezpieczeństwa.
  • Przypominaj dziecku o podstawowych zasadach higieny. Podkreśl, że powinno unikać dotykania oczu, nosa i ust i nie podawać ręki na powitanie. Zwróć uwagę na odpowiedni sposób zasłania twarzy podczas kichania czy kasłania.
  • Pamiętaj, że Ty także powinieneś stosować zasady bezpieczeństwa, bo dziecko uczy się przez obserwację dobrego przykładu. Na terenie Poradni rodzice/opiekunowie przebywają w maseczkach ochronnych i rękawiczkach.
  • Dziecko powinno posiadać własne artykuły do pisania.

DOSKONALENIE UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA

Często rodzice, których dzieci mają trudności w czytaniu zadają mi pytanie: ,,jak mam pomóc swojemu dziecku nauczyć się czytać?”

Należy podkreślić, że problem ten dotyczy sporej grupy dzieci uczęszczających do szkoły.  Nie jest możliwe aby w bardzo krótki   a zarazem rzeczowy sposób, przekazać rodzicom wszystkie ważne i przydatne wskazówki do pracy z dzieckiem w domu. Dlatego też zachęcam rodziców do pogłębienia swojej wiedzy w  tym zakresie poprzez zapoznanie się z podaną niżej literaturą:

  • ,,Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu. Poradnik metodyczny do terapii dzieci dyslektycznych”: K. Grabałowska, J. Jastrząb, J. Mickiewicz, M. Wojak, wyd. Toruń 1996
  • 3,2,1,0 start- czytanie treningowe”: Zakrzewska, 2010, Gdańsk, wyd. Harmonia
  • „ Chcę dobrze czytać”: B. Zakrzewska 2009, Gdańsk, wyd. Harmonia.
  • ,,Twoi uczniowie mistrzami w czytaniu” : M. Małyska, 2009, Warszawa, wyd. WSiP

W oparciu o wiedzę zawartą w wyżej wymienionych pozycjach oraz moje długoletnie doświadczenie zawodowe zaprezentuję kilka metod, którymi można wspierać dziecko podczas  nabywania trudnej umiejętności dobrego czytania.

Aby o czytaniu można było powiedzieć, że jest dobre powinno  być ono: płynne, poprawne, biegłe oraz wyraziste. Co z kolei oznaczają te poszczególne pojęcia:

Czytanie płynne polega na tym, że dziecko czyta tekst, chociaż wolno, ale całymi wyrazami. Nie czyta więc po literze, nie zatrzymuje się zbyt długo nad poszczególnymi wyrazami lub sylabami, nie bierze oddechów w połowie wyrazów. Czyta równomiernie.

Czytanie poprawne polega na prawidłowym odczytywaniu wyrazów oraz na poprawnym wymawianiu głosek. Dziecko nie opuszcza liter, sylab, czy wyrazów, a także nie przestawia i nie dodaje liter czy wyrazów.

Czytanie biegłe polega na świadomym stosowaniu właściwego tempa czytania, umożliwiającego czytającemu i słuchającemu uchwycenie treści poszczególnych wyrazów, płynnie i poprawnie odczytywanych. Czytanie biegłe polega również na uwzględnianiu znaków przestankowych i akcentowaniu wyrazów w kontekście zdań.

Czytania wyraziste polega na zachowaniu pauz gramatycznych i logicznych, zachowaniu właściwej intonacji oraz wydobyciu walorów uczuciowych tekstu.

W celu doskonalenia w domu z dzieckiem, umiejętności dobrego czytania, można zastosować następujące metody:

 CZYTANIE WYRAZÓW, ZDAŃ  I  TEKSTÓW  SYLABAMI

Czytając wyrazy z podziałem na sylaby, dziecko może równocześnie stawiać oddzielające je pionowe kreski, podkreślać na przemian dwoma kolorami kolejne sylaby lub zakreślać je łukiem. Można również uderzać w czasie czytania dłonią lub ołówkiem o blat stołu, akcentując w ten sposób każdą sylabę, można także dotykać sylab palcem. W początkowych ćwiczeniach najpierw czyta prowadzący (terapeuta, rodzic), demonstrując określony sposób zaznaczania sylab, następnie prowadzący czyta, a dziecko śledzi tekst, wykonując te same czynności, wreszcie dziecko czyta samodzielnie, wydzielając sylaby słuchowo i ruchowo.

CZYTANIE WE DWOJE

Dorosły i dziecko czytają ten sam tekst jednocześnie. Metodę tą powinno się stosować, gdy dziecko ma poważne trudności, np. czyta po literze, nie potrafi złożyć liter w całość. Rodzic czyta powoli starając się jednak nie dzielić wyrazów ale odczytywać je w całości. Można przy tym wyraz "rozciągnąć" tak, jakby się śpiewało. Głos dorosłego powinien być cichy, natomiast dziecka głośny, wyraźnie słyszalny. W miarę jak dziecko będzie coraz lepiej czytać głos dorosłego powinien stopniowo zanikać (od bardzo cichego aż do szeptu), a śpiewne rozciąganie ulegać skróceniu. W ten sposób doprowadzi się dziecko do samodzielnego, poprawnego czytania. Czytanie takie powinno trwać od 5 do 10 minut, ale ćwiczyć je trzeba codzienne.

CZYTANIIE    NAPRZEMIENNE

 Czytanie na przemian z dzieckiem może przyjąć następujące formy:

  • czytanie sylabami na przemian z dzieckiem (jedną sylabę czyta dziecko, drugą prowadzący itd.). Ta forma może poprzedzać lub występować po ćwiczeniach w czytaniu sylabami,
  • czytanie kolejnych wyrazów na przemian z dzieckiem lub czytanie przez nie tylko wybranych, określonych wyrazów,
  • czytanie na przemian większych partii tekstu (np. do znaków przestankowych),
  • czytanie na przemian całych zdań,
  • można także przeczytać kilka pierwszych zdań, aby zaciekawić treścią i na koniec dziecko powinno samodzielnie przeczytać cały tekst

CZYTANIE   NA   RATY

Dorosły czyta na zmianę z dzieckiem. Objaśnia mu trudniejsze zwroty, odpowiada na pytania, komentuje tekst. Czytanie przez dorosłego części tekstu przyspiesza tempo czytania co ułatwia dziecku zrozumienie treści i zapobiega znużeniu. Dobrze jest ustalić stałą porę czytania oraz jego czas (codziennie przynajmniej 30 minut). Dorosły powinien w sposób elastyczny określać jak długie fragmenty dziecko będzie czytać samodzielnie. Słuchając jak czyta dorosły, dziecko ma śledzić tekst oczami. Wymaga to świadomego regulowania tempa czytania.

Dziecko młodsze

  • Dziecko czyta na głos - zależnie od możliwości: od jednej lub kilku linijek tekstu do 1/2 strony.
  • Dziecko czyta razem z dorosłym na głos ("chórem", dorosły nieco ciszej) - dwa razy więcej, np. od dwóch linijek do l strony.
  • Dorosły czyta dziecku na głos - trzy razy więcej, np. od trzech linijek do 3 stron.
  • Dziecko czyta samo po cichu - cztery razy więcej, np. od 4 linijek do 4 stron; powtórka całego cyklu (pkt 1-4).
  • Streszczenie przeczytanego tekstu (ustne - opowiadanie lub pisemne - w formie planu czy wypracowania) lub dyskusja nad tekstem.

         Dziecko starsze

  • Dziecko czyta na głos - zależnie od możliwości: od ok. 1/2 - l strony.
  • Dorosły - czyta dziecku na głos - trzy razy więcej, ok. 3 stron; dobrze, jeżeli dziecko w tym czasie śledzi tekst wzrokiem.
  • Dziecko czyta samo po cichu - cztery razy więcej: ok. 4 stron; powtórka całego cyklu (pkt 1-3).
  • Streszczenie przeczytanego tekstu (ustne - opowiadanie lub pisemne - w formie planu) lub dyskusja nad tekstem.
  • Podsumowanie przeczytanego rozdziału - streszczenie rozdziału i dyskusja nad wybranymi problemami.

 CZYTANIE  POD KONTROLĄ  DOROSŁEGO

Stosuje się je, gdy dziecko potrafi czytać samodzielnie (nie literuje), chociaż jeszcze nie całkiem poprawnie. Dziecko czyta powoli, a dorosły poprawia jego błędy, poleca przeczytać zdanie jeszcze raz, pilnuje aby dziecko czytało dokładnie, całymi wyrazami, zwracało uwagę na kropki i przecinki Błędy niepoprawione będą się utrwalać i dziecko nie nauczy się poprawnie czytać. Dziecko czytając posługuje się wskazówką zrobioną z twardego pokolorowanego kartonu. Przesuwa ją w sposób ciągły (bez skoków) pod wierszami tekstu. Wskazówka "prowadzi" oczy dziecka, reguluje tempo oraz kierunek ruchu gałek ocznych. Jeżeli dziecku drży ręka i wskazówka skacze, należy ująć jego dłoń i spokojnie przesuwać pod wierszami czytanego tekstu.

CZYTANIE    SPOSOBEM   KOMBINOWANYM

Dziecko czyta najpierw głośno pod kontrolą dorosłego, np. przez 10 minut, a kiedy zaczyna się już męczyć, prosimy aby pozostałą część tekstu przeczytało po cichu. Następnie opowiada przeczytaną  treść.

CZYTANIE INNYM

Czytanie innym nobilituje dziecko, buduje w nim poczucie własnej wartości, daje radość i satysfakcję z "bycia potrzebnym". Niekoniecznie musi to być czytanie książek. Mogą to być teksty okazjonalne: informacja z czasopisma (np. tata poprosi wskazując oczywiście wybrany fragment - "synu znajdź mi w gazecie jaki był wynik meczu i kto strzelił gola), przepis kulinarny mamy, instrukcja na zabawce młodszego rodzeństwa itp.

Bardzo ważne jest żeby:

  • po każdym czytaniu dziecko powinno opowiedzieć co przeczytało;
  • jeśli opowiada niedokładnie, należy pomóc mu pytaniami;
  • jeśli z opowiadania wynika, że nie rozumie treści, powinno ponowne przeczytać tekst i spróbować go opowiedzieć;
  • ostatnim etapem może być zachęcenie dziecka do namalowanie obrazka związanego z treścią czytanego tekstu lub ( i ) rozmowa na jego temat.

Oprac. mgr Kazimiera Dudziak-Plewik-pedagog PPP-Bełżyce